Achtergrond

In de hoofdrubriek Achtergrond vindt u achtergrond-informatie over de Bergkerk en de vorige Bergredes. Het is de bedoeling dit aan te vullen met informatie over vele ander onderwerpen. Suggesties zijn zeer welkom!

Geschiedenis Bergkerk, tot 1945


De geschiedenis van de Bergkerk. I.

Het begin (1925-1946).
In de jaren na de Eerste Wereldoorlog groeide de bevolking van het Bergkwartier flink. Veel van de nieuwe inwoners voelden zich niet zo thuis in de bestaande Hervormde kerken in Amersfoort, en daarom werd in 1925 door oa J.F.B. van Hasselt voor deze bewoners een Bijbelkring opgericht.
In 1928 werd door dezelfde groep mensen met jeugdwerk ("Westhill") begonnen.
Beide activiteiten werden door de Hervormde kerkenraad van Amersfoort (van de Sint-Joriskerk, de Nieuwe Kerk en de Emmakerk = Emmaüskerk) ten stelligste afgewezen.
In 1931 werd de stichting "De Amersfoortse Bergkapel" opgericht, ondertekend door van Hasselt, Blussé van Oud-Albas, ter Linden, Morel en van der Lely.
Artikel I van de stichtingsakte luidde:
"De stichting draagt de naam De Amersfoortse Bergkapel, gevestigd te Amersfoort".
Deze had als doelstelling:
"Artikel II. De stichting heeft ten doel de verbreiding van het Evangelie dat door Jezus Christus in de wereld is gebracht en de bevordering van de toepassing daarvan in de practijk van het leven."
"Artikel III. Zij streeft dat doel na door het organiseren van cursussen en het beleggen van samenkomsten, en voorts door zulke wettige middelen als ter bereiking van dat doel dienstig zullen worden geacht, een en ander met vermijding van de dogmatische en kerkelijke begrenzingen, en geeft gaarne volledige vrijheid tot werken binnen de omschrijving van haar in artikel II genoemd doel."
Het vermijden van dogmatische begrenzingen en de volledige vrijheid waren een doorn in het oog van de kerkenraad.
De kerkenraad was namelijk orthodox en zag teveel vrijzinnige invloeden in de stichting.
Ook vond men het een "standenkerk", elitair. En bovendien wilde de stichting interkerkelijk zijn.
Op 22 november 1931 vond de eerste bijeenkomst van de Bergkapel plaats.
In de Amersfoortse Kerkbode werden gemeenteleden opgeroepen deze te mijden.
Op de vraag of kerkenraad en stichting niet met respect met elkaar zouden kunnen omgaan was het antwoord:
"Het kan niet, wij en God vinden het niet goed"
De heer ter Linden, één van de oprichters, zei toen: "Omdat het niet kan, moet het."
De kerkenraad was in deze houding niet unaniem, ds. Pannebakker voelde voor het standpunt van de stichting.
In 1935 werd begonnen met een zaterdagavond gebed, tot 1966.
In de laatste jaren voor de Tweede Wereldoorlog verbeterde de relatie tussen stichting en kerkenraad.
In 1942 werd er door de kerkenraad een commissie benoemd voor het contact met de Bergkapel. Dit leidde in 1943 tot samenwerking: de Bergkapel zou een wijkgemeente van de Hervormde Kerk worden.
Ds Braakman werd beroepen en deed op 3 februari 1946 zijn intrede, als wijkpredikant van het Bergkwartier.
In 1948 hield de stichting op diensten te organiseren.


Geschiedenis Bergkerk, vanaf 1945


Na de oorlog.

Ds. Braakman (1946-1956).
In 1946 werd ds Braakman beroepen en in zijn ambt bevestigd. In zijn tijd werd de Bergkerk gebouwd. In 1950 werd de grond aangekocht, in 1952 de eerste steen gelegd, en op 20 december 1952 werd de kerk ingewijd.
Het aantal kerkgangers nam sterk toe, en er werden veel culturele activiteiten ontplooid.
In 1956 legde ds. Braakman wegens persoonlijk omstandigheden zijn ambt neer.
De gemeente was een jaar lang vacant.
Dr.Elderenbosch (1957-1980)
In zijn tijd werd er een kapel boven op de gemeentezaal gezet. Dit maakte het elke week mogelijk 's Zondags twee morgendiensten te houden, de eerste altijd een dienst van woord en tafel.
Met de broeders van Taizé werden intensieve contacten onderhouden.
In die tijd werd er in de kerken een nieuwe visie op "Kerk en Israël" ontwikkeld.
Het was ook de tijd van de discussie over de plaatsing van de kernraketten. Het leidde ook in de Bergkerk tot verhitte discussies.
Door omstandigheden aanvaardde hij in 1980 het beroep van een andere gemeente.
Ds. van der Eijk (1981-2005).
In zijn tijd ging de kernwapendiscussie nog een poosje door en de wijkgemeente was ook verdeeld over andere zaken. Uiteindelijk kwam de gemeente in een rustiger vaarwater.
Later waren er weer discussies over de oecumene, de opzet van het jeugdwerk, over de financiële loyaliteit tussen de verschillende wijkgemeenten, en over het saneren van de financiën.
In 2005 ging ds. van der Eijk met emeritaat.
Ds. J. van Baardwijk(2006-  )
De opzet van het pastoraat en diaconaat werden  flink gewijzigd
Ook kwam in zijn tijd de fusie Hervormd - Gereformeerd - Luthers tot de Protestantse Gemeente Amersfoort tot stand.

Gegevens ontleend aan "De Bergkerk te Amersfoort", Bekking & Blitz Uitgevers BV, ISBN 90 6109 6081

Links:
«Elderenbosch: Thoraproject
«ds J.L. van der Eijk onderscheiden
«Jan van Baardwijk over de Naardense Bijbel
«Ds. J van Baardwijk nieuwe predikant Bergkerk