Vorige Bergredes
In 2007 - 75 jaar Bergkerk - is het plan opgevat voor een jaarlijkse bergrede in de Bergkerk. Hierin staat centraal het thema "de Bergrede geplaatst in de moderne tijd".
Voor de tekst van de Bergrede zie: Matteus 5 en 6 of www.biblija.net/biblija.cgi
De Bergrede van Maarten van Rossem:
“Het evangelie is gevaarlijk”
Maarten van Rossem in Bergkerk: 'CDA is politiek volledig op verkeerde pad'
Verslag van John Spijkerman in de Stad Amersfoort, met toestemming overgenomen.
08-11-2011 09:08
AMERSFOORT - De kans dat het CDA nog over vijftig jaar bestaat, is nihil denkt Maarten van Rossem, maar de bijbel wordt over een halve eeuw nog steeds gelezen. Het was één van de wijsheden die historicus en entertainer Maarten van Rossem op tafel legde tijdens de vijfde Bergrede in de Bergkerk. Ook aanwezig tijdens de Bergrede was voormalig CDA-fractievoorzitter Willem Aantjes. Het was de vijfde keer dat de Amersfoortse Bergkerk een schrijver/denker uitnodigde om een hedendaagse Bergrede te schrijven.
door John Spijkerman
Stampvol was de Bergkerk maandagavond, elk vrij plekje in de kerk was bezet. De organisatie moest zelfs mensen wegsturen. Het was een ongewoon grote belangstelling voor een atheïstische dominee zoals Van Rossem zichzelf aanduidde. De aanwezigen kregen een enerverende one man show voorgeschoteld over religie en politiek.
Van Rossem ging in op het belang van de joods-christelijke, humanistische traditie. Vooral de PVV beroept zich daar nogal op, maar volgens Van Rossem ten onrechte. Om zich voor te bereiden voor de lezing had Van Rossem in de zomermaanden zelfs het Oude Testament gelezen. Wat hij daarin tegenkwam, stemde hem niet vrolijk. ,,Jahweh is de gemeenste, wraakzuchtigste, kleinzieligste en moorddadigste van iedereen'', vond hij. Bovendien had hij ontdekt dat het Oude Testament een 'reclame voor veelwijverij' was. Wat er in het Oude Testament staat, kan geen inspiratie zijn voor een fatsoenlijke samenleving, vond Van Rossem. ,,Het zijn leefregels van nomadische herders die vierduizend jaar geleden leefden.''
In het Nieuwe Testament staat de Bergrede, zowel in de bijbelboeken Mattheüs als Lucas. De boodschap die in de Bergrede naar voren komt, is een sociaal democratische boodschap stelde Van Rossem. ,,Je moet de onaanzienlijksten voeden en kleden. Je moet anderen op dezelfde wijze behandelen als jezelf behandeld wilt worden en je moet volmaakt zijn als de Here.'' Hij voegde daar schertsend de opmerking aan toe 'Wat Maxime daar nou van zou vinden'. ,,Het CDA is politiek volledig op het verkeerde pad'', betoogde de Amerika-kenner. ,,De boodschap van Christus is een radicale boodschap. Het is opkomen voor de onaanzienlijksten die geen hoop meer hebben.'' Het is niet de politiek zoals die momenteel door de christen democraten wordt uitgedragen. ,,Alle christelijke partijen zijn gewoon machtspartijen.'' Betreurenswaardig vond van Rossem het dat het CDA 'collaboreert' met het neo-liberalisme. ,,Dat is strijdig met sociale rechtvaardigheid.'' Van Rossem kreeg een daverend applaus voor zijn opmerking dat het van een 'miserabele onmenselijkheid' getuigde om mensen die al acht jaar in Nederland zijn toch terug te sturen. Ik vond het een ongelofelijke hypocriete vertoning van het CDA over Mauro.''
Van Rossem vond niet dat een partij die zegt zich te laten inspireren door het evangelie kan samenwerken met Geert Wilders. Hij beklaagde zich over het 'betreurenswaardige karakter van de Nederlandse politiek. ,,Waarin twee fatsoenlijke partijen probleemloos verraad hebben gepleegd aan hun uitgangspunten door samen te werken met de PVV.''
Willem Aantjes
,,Maarten van Rossem houdt ons een spiegel voor'', vond Willem Aantjes in een reactie na de pauze. Als je als politieke partij verwijst naar het evangelie, dan moet je daarop aangesproken kunnen worden, stelde hij. Aantjes wil zien hoe de standpunten van een politieke partij zich verhouden tot de uitgangspunten van die partij. ,,Ik wil horen wat de relatie is tussen wat je drijft en hoe je het realiseert.'' Aantjes wilde niet op de actuele situatie binnen het CDA ingaan. Hij zei de afgelopen jaren twee keer niet op het CDA te hebben gestemd. ,,Maar ik snak naar de dag dat ik het weer met overtuiging kan doen.''
Zie ook het verslag in De Stad Amersfoort
Bergrede 2010: 26 OKTOBER 2010
Onder de titel Lof der domheid of roep om deemoed heeft Désanne van Brederode de lezing gehouden.
Zij vatte die zelf als volgt samen:
De Bergrede van Jezus Christus opent met de uitspraak: "Zalig de armen van geest, want hunner is het Koninkrijk der hemelen." Maar wie worden er met deze armen van geest bedoeld? Mensen met beperkte verstandelijke vermogens, een laag IQ? Eenvoudige arbeiders met weinig of geen opleiding, de zogenaamde "domme krachten"? Hoewel de uitspraak kan aansporen tot meer respect voor al diegenen die in intellectueel opzicht niet kunnen meekomen, is ze door kerkelijke gezagsdragers even makkelijk te gebruiken als excuus voor het weghouden van informatie en het niet aangaan van de dialoog: laat de onwetenden vooral onwetend, zo heeft God ze kennelijk het liefst.
In haar lezing wil schrijfster Désanne van Brederode (Utrecht, 1970) langer stilstaan bij de uitdrukking "armen van geest".
Gaat het hier wel om mensen die reeds bij hun geboorte en/of door omgevingsfactoren in hun verstandelijke ontwikkeling zijn achtergesteld? Of ligt er een opdracht in de uitspraak besloten – en moeten gelovigen juist "arm van geest" durven worden? Valt hier een relatie te leggen tot die andere uitspraak, waarin wordt gesteld "Als gij niet wordt als kinderen…"? Hoe kunnen intelligente, goedopgeleide gelovigen arm van geest worden, en waarom zou dit nodig kunnen zijn – met deze vragen hoopt Van Brederode een ander licht op de vertrouwde openingszin te werpen.
Een zoektocht naar de waarde en betekenis van het begrip "ontvankelijkheid".
Désanne van Brederode (1970) is filosofe. Zij schrijft romans en essays en is bekend als columniste van het bekende tv-programma Buitenhof.
Désanne_van_Brederode Désanne van Brederode op Wikipedia
De 3e Amersfoortse bergrede werd dit jaar uitgesproken door Jan Terlouw, maandagavond 9 november om 20.00 uur in de Bergkerk.
Jan Terlouw is een veelzijdig mens, als politicus en bestuurder, als fysicus en schrijver en als aandachtig beschouwer van onze samenleving.
De bekende schrijver van jeugdboeken, politicus en wetenschapper sprak over: "Darwin en de Hof van Eden". De heer Terlouw vatte zijn lezing samen met:
"Charles Darwin, tweehonderd jaar geleden geboren, zou waarschijnlijk hebben ingestemd met de opvatting dat de primaat mens wordt als hij moraal krijgt, als hij onderscheid gaat maken tussen goed en kwaad, of met andere - niet zozeer Darwinistische - woorden, als hij heeft gegeten van de boom der kennis des goeds en des kwaads. Ook het ontwikkelen van die kennis is naar mijn overtuiging een schrede in de evolutie te noemen.
Waar leidt die kennis toe? In de zeventiende eeuwse bijbelvertaling staat in psalm 37: ‘De rechtvaardigen zullen de aarde erfelijk bezitten, ...’, en zegt Jezus in de bergrede dat de zachtmoedigen het aardrijk zullen beërven. Om te zorgen dat die erfenis niet ten onder gaat aan het succes van het evolutieproduct mens, is het nodig dat er langetermijnbeleid wordt gevoerd. Kunnen de zachtmoedigen en de rechtvaardigen dat voor elkaar krijgen? De natuurlijke neiging om hier en nu te willen genieten, te willen bezitten, moet daarvoor wijken. Kan zorgvuldig beheer van de aarde een product zijn van het evolutieproces, via rationaliteit?"
De 2e Amersfoortse bergrede werd uitgesproken door Herman Vuijsje, socioloog en schrijver, beschouwer van de Nederlandse cultuur en maatschappij op Dinsdagavond 21 oktober 2008 om 20.00 uur.
Van zijn hand verscheen in 2007 het boek Tot hiertoe heeft de Heer ons geholpen over godsbeelden en goed gedrag. Het boek beschrijft een beknopte geschiedenis van godsdienst en moraal, met daarbij de vraag: wat hebben we aan godsbeelden voor ons goed gedrag. Voorwaar een uitdaging om de bergrede te herlezen.
De inhoud van zijn lezing verscheen in Trouw dd 1-11-2008: Donderpreek.
De eerste Amersfoortse bergrede werd uitgesproken door ds. H. Visser, voormalig predikant van de Pauluskerk in Rotterdam, op 30 okt. 2007.
Een interview van Margriet Telgenhof met Jan van Baardwijk over de bergrede in het algemeen en deze in het bijzonder vindt u op de website van Kerkplein Amersfoort
Verkrijgbaar via de Bergkerk:
Bergrede 2007, dr. Hans Visser
Bergrede 2008, drs. Herman Vuijsje
Bergrede 2009, dr. Jan Terlouw
Prijs per boekje € 5,-
Drie boekjes voor € 10,-
(exclusief verzendkosten)
Meer informatie