De PKN
Samen op Weg
Het Samen op Weg-proces is de naam van de pogingen tot nauwere samenwerking van de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch-Lutherse Kerk in Nederland sinds 1961. Deze kerken werden de Samen op Weg-kerken genoemd. Per 1 mei 2004 resulteerde dit in de fusie van de kerken tot de Protestantse Kerk in Nederland.
Tijdens Pinksteren 1961 wendden achttien predikanten uit de Hervormde en Gereformeerde Kerken zich tot de leden van deze kerken met een oproep om tot eenheid te komen. De groep bestond uit negen hervormde en negen gereformeerde predikanten. Zij zouden bekend komen te staan als de Groep van Achttien. In hun oproep aan de kerken stond onder andere geschreven:
"Bewogen door de verwachting van het Rijk Gods en de opdracht der kerk in de wereld, zijn zij er gezamenlijk van overtuigd, dat naar eenwording gestreefd moet worden."
Op de publicatie reageerden enkele duizenden kerkleden met steunbetuigingen. Als groep ondernamen "de achttien" diverse vervolgactiviteiten: de publicatie van drie gespreksboekjes (in 1961, 1962 en 1965), de organisatie van een landelijk congres op 26 mei 1962 in de Jaarbeurs te Utrecht met ruim vierduizend deelnemers en in 1964 de organisatie van verschillende regionale bijeenkomsten.
Eerste officiële toenaderingspogingen
Na de eerste acties van de Groep van Achttien dreigde de beweging te stokken. Het initiatief werd echter verder opgepakt door de Hervormde Jeugdraad en de Nederlandse Gereformeerde Jeugdraad. In bijna veertig gemeenten zette zij gespreksgroepen op. Uit de verslagen van deze groepen werd een nota samengesteld met de titel "Samen op Weg". Zij wilden binnen tien jaar een kerkfusie. Op hun aandrang besloten de beide betrokken synoden in 1969 zelf de zaak van de hereniging ter hand te nemen.
De eerste gecombineerde synode van de Nederlandse Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerk in Nederland vond plaats in 1973. Er werd een Raad van deputaten voor Samen op Weg opgericht met werkgroepen die diverse onderdelen gingen uitwerken.
Er kwam een voorlopige regeling, de zogeheten tussenorde, voor gemeenten die al gefedereerd waren. In 1976 gold dat voor ongeveer dertig lokale kerken, vooral in het zuiden van het land.
In 1983 vond de eerste gezamenlijke vergadering van een Hervormde Provinciale Kerkvergadering en een Gereformeerde Particuliere Synode plaats. Het ging hier om het district Noord-Brabant-Limburg. In 1986 verklaarden de Hervormde en Gereformeerde synoden - precies honderd jaar na de Doleantie van 1886 - dat ze "in staat van hereniging" waren.
Binnen de Nederlands Hervormde Kerk waren er vooral bezwaren tegen de voorgenomen fusie bij de Gereformeerde Bond.
Uiteindelijk zullen ruim vijftigduizend kerkleden zich onttrekken aan de nieuw gevormde kerk en verdergaan in de "Hersteld Hervormde Kerk".
Het verzet binnen de Gereformeerde Kerken in Nederland concentreerde zich rond de zelfstandigheid van de plaatselijke gemeente. Binnen deze kerkgemeenschap waren het kerkgebouw en andere goederen formeel eigendom van de plaatselijke gemeente, en kon een gemeente met behoud van bezittingen uit de Kerk stappen. Binnen de Protestantse Kerk in Nederland is dat laatste niet mogelijk. Zeven gemeenten, met daarin ongeveer drieduizend kerkleden, scheidde zich uiteindelijk af en gingen verder als de "Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland". Eén gemeente voegde zich bij de Nederlands Gereformeerde Kerken. Op Urk stapten 1300 leden over naar de Christelijk Gereformeerde Kerken.
De Evangelisch-Lutherse Kerk, sinds 1986 waarnemer in het proces, gingen vanaf 1990 volop meedoen. Van deze kerk hebben zich geen gemeenten afgesplitst.
Van 1988 tot 1993 was het Remonstrants Broederschap betrokken als waarnemer bij het fusieproces. In 1993 besloot zij dit waarnemerschap op te zeggen.
Over de naam van de nieuwe kerk werd lang nagedacht en geruzied. Pas in 2002 werd de naam van de nieuwe kerk bekend: de
Protestantse Kerk in Nederland
Op 1 mei 2004 werd de fusie een feit.
Gegevens ontleend aan
«Wikipedia